در این کتاب دورۀ مورد بررسی در این پژوهش از شهادت امام رضا(ع) تا آغاز غیبت صغری امام دوازدهم «عج» است که فاصله زمانی از سال 203 تا 260 ه. ق را در بر می گیرد. این دوره به لحاظ سیاسی و اجتماعی یکی از حساس ترین دورهها ی تاریخ تشیع امامیه و مقارن با دوره امامت امام جواد(ع)، امام هادی (ع) و امام حسن عسگری(ع) است.در این پژوهش به این مسأله پرداخته شده است که شیعۀ امامیه در مقابل صف آرائیهایی که از سوی حکومت و عوامل آن صورت می گرفت چه موضعی داشت و چگونه توانست هویت خود را حفظ کرده و در هر یک از عوامل مقابل خود جذب نشود؟ به عبارتی دیگر شیعه امامیه چگونه توانست در درون فشارهای موجود (که هم از سوی حکومت و هم از سوی عوامل حکومتی همانند اهل حدیث و ترکان وجود داشت) خود را با نشاط و فعال نگه داشته و در حیات سیاسی و اجتماعی خود وارد مرحلهای شود که بتواند بدون تماس با امام دوازدهم«عج» مبانی تفکرات خود را پی ریزی کرده و جامعه شیعه امامیه را رهبری و فرهنگ آن را بارور کند؟
در این کتاب شیعیانی که در حفظ فرهنگ تشیع نقش ایفا کردهاند مد نظر قرار گرفته است. بدیهی است نقش شیعیانی مورد بررسی قرار گرفته است که در تاریخ تشیع متشخص بوده و در پیشبرد موقعیت سیاسی و اجتماعی شیعیان نقش آفرینی داشتهاند.
کتاب حاضر در دو فصل تنظیم شده فصل نخست نگاهی اجمالی به اوضاع سیاسی، اجتماعی شیعه امامیه از شکل گیری سقیفه بنی ساعده تا شهادت امام رضا(ع) (11-203ه.ق) است که شامل دو گفتار است . گفتار اول : شیعه امامیه و مناسبات سیاسی، اجتماعی آنان با خلفا و گفتار دوم : شیعه امامیه و جریانهای سیاسی، اجتماعی جامعه اسلامی.
فصل دوم اوضاع سیاسی، اجتماعی شیعه امامیه از شهادت امام رضا(ع) تا آغاز غیبت صغری(203-260 ه.ق) که شامل سه گفتار می باشد و گفتار اول: شیعه امامیه و جریانهای سیاسی، اجتماعی در عصر عباسی، گفتاردوم: حاکمیت عباسی و فعالیتهای سیاسی، اجتماعی شیعه امامیه، گفتار سوم: نهاد وکالت و تأثیر آن بر فعالیتهای سیاسی، اجتماعی شیعیان.
چاپ نخست کتاب« اوضاع سیاسی و اجتماعی شیعه امامیه از شهادت امام رضا(ع) تا آغاز غیبت صغری (203-260 ه. ق)»در 120 صفحه و به بهای 70000ریال توسط سازمان انتشارت جهاددانشگاهی به بازار نشر عرضه شده است.